Fiscaal is onderscheid geoorloofd

In een tijdperk dat prat gaat (of tenminste lijkt te gaan) op gelijkheid is bovenstaand citaat natuurlijk een vreemde en provocerende stelling. Toch? Maar het mag van de rechter, want die deed deze uitspraak in een best interessante en principiële kwestie. Een kwestie overigens die al decennia speelt.
Wat is er aan de hand? Door ons fiscale stelsel worden huishoudens waarin er eentje betaald werkt en de ander niet (vaak aanzienlijk) zwaarder belast dan huishoudens waar beide partners betaald werken als in beide gevallen het totale inkomen hetzelfde is. Is dat ‘eerlijk’ (ook al zo ’n term die je tegenwoordig vaak tegenkomt)?

Ja dus, aldus de rechter. Er is geen bewijs (of althans de klager kon dat onvoldoende leveren) dat zo ’n fiscaal effect in strijd is met de mensenrechten, de grondwet, Europese regels.
Dat kan, zoveel verstand heb ik daar natuurlijk ook niet van, maar bijzonder is en blijft het wel.

Een andere rechter vond die ongelijkheid in een heel andere kwestie trouwens ook niet zo erg. Die kwestie ging over de vraag of de belastingheffing in Box 3 (over vermogen dus) niet buitensporig hoog is nu de rente zo ongeveer nul is. Ook al zo ’n kwestie waar de gemoederen al jaren hoog over oplopen (over het algemeen natuurlijk vooral bij de vermogenden….). Het ging over een echtpaar zonder inkomen uit werk of uitkering, maar wel met een vermogen van 1,3 miljoen en daar leven ze blijkbaar van. Dan is de belasting op Box 3 inderdaad wel pijnlijk (letterlijk), zeker als je in dat jaar ook nog eens geld hebt verloren op je beleggingen. Dat vond de rechter ook en verlaagde de aanslag tot een bedrag waarmee de echtelieden nog net een bijstandsuitkering aan inkomen overhielden. Heb je mooi pech als je in een (ongeveer) gelijke situatie zit, maar wel met een uitkering op bijstandsniveau….

En dan las ik afgelopen week ook nog dit. Door alle politieke compromissen en andersoortig bestuurlijk gedoe wordt het voor de beter gesitueerde ondernemende mensen fiscaal steeds profijtelijker om te sleutelen aan de fiscale constructies binnen hun B.V.-vehikels. Tja.

Inkomensbron Inkomstenbelasting: altijd per activiteit

Huh, bron? Ga ik uitleggen. De wereld kent verschillende manieren om (allerlei soorten van) Inkomstenbelasting te heffen. In NL doen we dat via de zogenaamde ‘bronnenmethode’; in de wet staan de belastbare bronnen genoemd en als je inkomen uit zo ’n bron hebt dan is het dus belasting daarover betalen. Bronnen zijn bijvoorbeeld: loon uit dienstbetrekking, uitkering, winst uit onderneming, eigen woning. Andere landen doen dat dus soms anders, een bekende andere vorm is de vermogensaanwasmethode (nee, ga ik niet uitleggen hier). Daarmee is in NL het precies definiëren van een bron belangrijk, logisch. Met name verschillende activiteiten binnen een onderneming willen nog wel eens tot veel discussie leiden omdat de bronnen anders zijn, of lijken.
De Belastingdienst komt ook nogal eens in conflict met belastingplichtige ondernemers omdat die ondernemers heel verschillende soorten activiteiten (bronnen dus) in één onderneming combineren. Van de Kamer van Koophandel mag dat allemaal (nou ja, allemaal), de fiscus kijkt daar toch wat anders naar. Om wat helderheid in deze grijze materie te scheppen heeft de Belastingdienst een toelichting gegeven op haar standpunten. Wat vooral belangrijk is in die standpunten is dat de Belastingdienst alle activiteiten apart bekijkt (dus op wat is de bron?). Eerst: is het wel een ‘echte’ ondernemersactiviteit en dan: is er tussen die verschillende activiteiten voldoende samenhang om het in één onderneming te kunnen fiscaliseren?
Sommigen onder ons (ondernemers) combineren immers heel verschillend soorten werk in hun bedrijf en het kan zijn dat een van die werksoorten eigenlijk geen (echte) ondernemersactiviteit is, maar wel meeloopt in de boekhouding, jaarrekening en aangifte Inkomstenbelasting (met alle soms leuke fiscale voordelen van dien). Blijft ingewikkelde materie, dit. Met best vage termen zoals ‘voldoende samenhang, nauw verband’. Belangrijk is het wel, met deze standpunten kan de Belastingdienst er dus soms voor kiezen een hele bedrijfsactiviteit uit de jaarcijfers te plukken en met alles erop en eraan aan een andere bron te hangen en dat kan pijnlijke fiscale en financiële gevolgen hebben. Of tot een jarenlange juridische strijd leiden. Kijk er je eigen activiteiten eens op na…..

Middeling: de nieuwe fiscale wortel?

Ken je die, van de wortel en de ezel? Ja toch, dan hoef ik ‘m ook niet uit te leggen. Afgelopen week was er ineens heel veel aandacht voor ‘middeling’, een fiscale regel die al op weg was naar het fiscale kerkhof omdat maar heel weinig mensen er meer iets aan hadden (lees dit blog, 2 jaar geleden ongeveer). Maar zie: afgelopen week blijkt die regel ineens weer springlevend, althans: zo lijkt. In het AD stond een ronkend artikel, gebaseerd op een onderzoek van de Knab-bank: we lopen met zijn allen honderden miljoenen mis!!!

Even een tussenstapje: wat is ‘middeling’?
We hebben in NL een progressief heffingssysteem voor onze inkomsten uit arbeid (en ook op vermogen trouwens, maar dat is weer een ander verhaal): hoe meer je verdient, hoe hoger het heffingspercentage wordt (zie bijvoorbeeld hier). Als je door of sterk wisselend inkomen (ondernemers kennen dat ;-)) en/of wisselende aftrekposten soms een heel hoog en soms een heel laag fiscaal jaarinkomen hebt betaal je dus in een jaar met een hoog inkomen progressief heel veel en in een jaar met een erg laag inkomen degressief heel weinig. Bij elkaar opgeteld kan het dan zijn dat als je niet zo ’n sterk wisselend jaarinkomen zou hebben gehad (dus ‘gewoon’ een stabiel inkomen) je bij dat stabiele inkomen veel minder belasting betaalt dan bij dat sterk wisselende inkomen. En daarvoor is middeling bedoeld: via die regel kun je het fiscale effect van dat sterk wisselende inkomen over een periode van 3 aaneengesloten jaren verzachten. Mensen met een vast en stabiel inkomen hebben dus meestal niets aan die middeling.

Je zou overigens denken dat de Belastingdienst dit voor ons allen regelt; zij hebben immers alle noodzakelijke informatie? Maar om de een of andere reden (die nog stamt uit de prehistorische automatiseringstijd, vandaar) moeten we dat zelf aanvragen (of aan laten aanvragen). Bijzonder is het ook om te lezen dat de Belastingdienst dus blijkbaar zelf weet dat er in 2018 zo ’n 350.000 mensen aanspraak konden maken op die regeling en maar zo ’n 15% dat dus ook deed. Briefje? Belletje?
Voor dat aanvragen moest je overigens tot vorig jaar nog uitgebreid cijferwerk meeleveren, sinds 2020 is een simpel briefje/verzoek voldoende (want de fiscus heeft de cijfers immers zelf nietwaar?).
Je kunt het overigens zelf even (laten) uitrekenen: BerekenHet heeft er een handig sheetje voor (met voorbeelden) en als je daar niet uitkomt: ik heb natuurlijk ook een programma dat dat uitrekent. Sterker nog: dat programma kijkt na iedere aangifte Inkomstenbelasting die ik voor klanten invul of er ook middelingsopbrengst in de cijfers zit (kost wat, maar dan heb je ook wat….). Tot nu toe dit jaar hier: twee klanten die middeling kunnen gebruiken. Totale fiscale ‘winst’ ongeveer € 1.200, samen. Mooi natuurlijk, maar honderden miljoenen???

Exit aftrek hypotheekrente !?

Ja, met een ! èn een ? nog, dit bericht. Afgelopen week werd iedereen (in mijn vakgebied in ieder geval) helemaal wakker toen dit bericht verscheen. Kort samengevat: de EU wil alleen maar financiële coronasteun geven als NL ‘de huizenmarkt’ hervormt (wat meestal wil zeggen: exit hypotheekrente-aftrek) en de Zelfstandigenaftrek afschaft (of kleiner maakt). Zo! Dat zijn nog eens eisen.
Eisen om (eenmalig) € 6 miljard coronasteun te krijgen. Dat is natuurlijk een mooi bedrag (sigaar uit eigen doos mag ook), maar om daar nou half NL voor op stang te jagen….. Maar is het allemaal wel waar?
De EU zelf is blijkbaar nogal verbaasd over dit bericht: is helemaal niet waar! Zeggen we helemaal niet!
Even terug naar de feiten dan maar. De aftrek hypotheekrente wordt feitelijk al langzaamaan afgebouwd. Die is ‘nog maar’ aftrekbaar tegen de laagste belastingschijf (nu 37,5%) en dat geldt ook voor de Zelfstandigenaftrek en een paar andere fiscale faciliteiten voor zelfstandig ondernemers (idem, qua %). En het ‘Hillen amendement’ wordt de komende 30 jaar afgebouwd tot nul (bedoeld voor diegenen die minder hypotheekrente betalen dan het huurwaardeforfait) en de Zelfstandigenaftrek wordt de komende jaren ook nog eens ongeveer gehalveerd. NL is dus (al lang) druk bezig met de EU-wensen.
Waarom dus dit ‘nieuws’? Dat weet ik natuurlijk ook niet, maar ik denk dat de schrijvers van de artikelen het goed gezien hebben: we worden op ambtelijk gezag langzaamaan rijp gemaakt voor snellere en ingrijpendere acties op dit gebied. Mij schiet natuurlijk gelijk weer een liedje door mijn hoofd…..
En ohja, dit bericht las ik afgelopen week ook…… Zit je, met je eigen huis…

Belastingen uitleggen aan een kind

Er is een stripboek op komst: Aureli en het toverboek, geschreven door een fiscalist en bedoeld voor zijn kinderen. Om uit te leggen wat hij eigenlijk doet voor werk. Belastingen uitleggen voor kinderen, misschien een aardig idee om dat voor allen die in Nederland verblijven gratis uit te delen? Niet dat het helpt, maar het is toch een leuke geste, nietwaar?
Ondertussen giert de inflatie ineens samen met de naderende winterkou door de straten (goh), maar dat zat er allang aan te komen natuurlijk. Misschien gaat zelfs de hypotheekrente omhoog. Zo! En blijft ons besteedbaar inkomen al zo ’n 40 jaar op hetzelfde niveau, aldus onderzoek van de Rabobank. Waar dus al die gestegen welvaart (die ons steeds voorgehouden wordt) gebleven is? Iemand een idee?
Tot slot van deze week: de claim- en compensatiecultuur begint aardig post te vatten: gepensioneerden beginnen een proces om hun gekorte pensioen alsnog te krijgen.
Het wordt er allemaal niet gezelliger op, toch? Liedje!

Prinsjesdag hoedjesdag

’t Zal je vast zijn opgevallen: afgelopen week was het weer Prinsjesdag en dus kwamen de plannen van de overheid voor 2022 uit de houten akte(n)tas. Dan weten we allemaal weer waar we volgend jaar aan toe zijn, qua overheidsfinanciën dan – inclusief belastingen en aanverwanten. Mijn conclusie (en advies): gewoon doorgaan met ademhalen, de wereld blijft gewoon doordraaien. Wat die overheidsfinanciën betreft dan, andere zaken lijken mogelijk wel een ‘puntje van aandacht’ te gaan worden. Zoals deze (gedenk dit). En deze (binnenkort ook in NL?).
De grote lijn van de plannen?
De overheid verwacht voor 2022 ongeveer € 334 miljard aan ‘inkomsten’ en € 353 miljard aan ‘uitgaven’ (tegenwoordig vaak ook ‘investeringen’ genoemd). Een tekort dus van zo ’n € 19 miljard (na de stemmingen in de 2e Kamer nu € 21 miljard). Dat tekort gaat Vadertje Staat dus lenen, niet zo ’n punt omdat dat zo ongeveer renteloos kan (waarbij dan vaak weer vergeten wordt te vermelden dat het natuurlijk wel ooit terugbetaald moet worden, het meeste na 10 jaar en dus in 2032).
De grootste bron van inkomen? De belastingheffing op inkomens (bijna € 77 miljard aan Inkomstenbelasting en bijna € 27 miljard aan Vennootschapsbelasting). Goede tweede: de Btw met ruim 67 miljard.
Grootste uitgaven? Sociale Zekerheid (bijna € 95 miljard, maar daar staan tegenover ongeveer € 69 miljard aan bij ons allen geïncasseerde premies volks- en werknemersverzekeringen – per saldo dus € 26 miljard aan echte uitgaven) en de Zorg met € 93 miljard (waartegenover dan wel weer bijna € 47 miljard door ons alle betaalde zorgpremies staan, per saldo dus zo ’n € 46 miljard aan echte uitgaven).
Voor wie de (alle) details wil weten qua belastingheffing is dit (vind ik) het mooiste en compleetste overzicht. Qua kale en harde belastingpercentages is dit overzicht inzichtelijk.
Maar all-in-all? Gewoon blijven ademhalen dus.

In NL zijn de belastingregels enzo niet ingewikkeld, toch?

Bijna dagelijks volg ik natuurlijk (althans, ik doe mijn best) al het nieuws op het gebied van de financiële en fiscale regelgeving. Vaak is dat toch kijken naar de waan van de dag (zeker in de tijden van Prinsjesdag) en het kan helemaal geen kwaad om af en toe ook eens het hele veld te overzien. Dus zag ik afgelopen week ook dat de TMF Group heeft uitgezocht dat Frankrijk het op een na ingewikkeldste land is wat betreft die regelgeving (Brazilië is blijkbaar goed voor de gouden medaille… Brazilië???).
En Nederland dan? Nou, dat valt best mee volgens het rapport van die TMG Group: we staan op de 70e plaats van 77 deelnemers, achter de VS en net voor El Salvador. Mooi toch?
Maar het kan nog mooier: een ander onderzoek (er wordt wat onderzocht tegenwoordig) laat zien dat NL kampioen (yes, goud!) belastingvoordelen is. Mooiste citaat (wat mij betreft): ‘De afgelopen zes jaar liep de staatskas van Nederland gemiddeld € 102 miljard mis vanwege alle uitzonderingen. Dat is gemiddeld 14% van het bbp en 64% van de totale belastingopbrengsten in die periode. Het gemiddelde van andere rijke Europese landen ligt op 5% van het bbp‘. Huh? 64%? Dus we zouden eigenlijk € 160 miljard moeten betalen, maar door al die regeltjes betalen we maar € 58 miljard? Gaaf land. Toch?

Belastingheffingen hele EU op een rij(tje)

Grappig en handig ook! Er is jaren hard aan gewerkt, maar het is volbracht: een database met alle (landelijke) belastingheffingen van alle EU-landen. En dat zijn er dus nogal wat als je (zoals ik) eens een uurtje door die database wandelt. Tjonge.
Even tellen: Nederland heeft heeft er dus 34. België 48 en Duitsland heeft er ook 48, Italië zelfs 81 (maar ja, die handhaven ze daar niet zo) en Frankrijk 50. Grappig is ook dat die database een historische diepte heeft, dus ook oude (en vervallen) belastingregelingen staan erin. Met die erbij heeft Nederland er 301 (zo!).
Met wat bladeren kom je in landen soms wel heel bijzondere regelingen tegen (maar die opzoeken laat ik met alle plezier aan jullie over). Al die (verschillende) regelingen, heffings%, vrijstellingen en andersoortige belastingvrijheden betekent dan natuurlijk wel dat het loont om (als grotere onderneming) goed te kijken waar je je geld naartoe laat lopen. Zoals banken dat doen. En Crocs. En ….. (nou ja, we weten het inmiddels allemaal wel, toch?). En toch bezig met bijzondere belastingontwijking: wat dacht je van ABBA? Liedje erbij?

Het Corona-tijdperk, week 77: staatssteun gaat stoppen

Ook op vakantie in het buitenland geweest? Ik wel. En ook aan de grenzen de QR-code moeten tonen? Nee hè, althans aan die grenzen die ik passeerde: ik heb er niets van gemerkt (dus al die documentatie, registratie via nauwelijks te begrijpen formulieren ….. tijdverspilling).
Maar goed, het leven gaat weer (min of meer) gewoon door. Door het weer opstarten had ik te weinig tijd om alle post door te nemen, dus ik beperk me deze week tot het Coronanieuws. Met als belangrijkste bericht afgelopen week vooral: per 01 oktober stopt de staat met het financieel helpen van ondernemend Nederland, tenzij je echt in een economisch rampgebied werkzaam bent. Zo ’n 80 miljard heeft al die steun de overheid ongeveer gekost las ik. Tel daar maar bij op wat ondernemers hebben ingeteerd op hun geld (pensioen?), geleend hebben bij familie en kennissen en/of wat ze geleend hebben bij leveranciers. Plus dan natuurlijk ook nog alle uitgestelde belastingbetalingen (dat uitstel stopt trouwens ook op 01 oktober) en dan wordt de totale schade …… (ja, weet ik ook niet, het dubbele?). Vandaar dus ook een grote angst voor een golf aan faillissementen. En dus: Horeca boos (woedend zelfs), reisbranche boos. We gaan het allemaal meemaken de komende maanden, spannend wordt het in ieder geval.
Tussen al deze toestanden door las ik nog een plan, van de EU: ze willen daar -begrijp ik- van alle EU-burgers de bezittingen gaan registreren. Huh? Echt? Naja, als dat op dezelfde manier gaat als het controleren van de QR-codes…..