Ook de overheid wil graag met de tijd meegaan, probeert ons meer inzicht te geven in (de oorzaken en gevolgen van) beleid en zet dus een aantal zaken in een handig grafiekje op een dashboard met de mooie titel: ‘Blik op beleid”.
Mooi toch? Compleet is het allemaal zeker nog niet (ik heb wel een paar suggesties…), maar een goed begin is zeker meer dan het halve werk.
In oude tijden ging je naar de bank (of nog eerder zelfs naar een -soort van- pandjeshuis) als je geld wilde lenen. Of naar de woekeraar op de hoek natuurlijk, die bestonden toen ook al (check bijvoorbeeld de Bijbel). Sinds een decennium of twee komen er steeds meer niet-bancaire FinTechs op de markt, bijvoorbeeld Bridgefund (bekend van de vele radioreclames).
Bij banken weten we ongeveer wel hoe het werkt, maar hoe werkt dat nou bij zo ’n FinTech? Waar haalt die zijn geld vandaan en wat doet ‘ie er dan vervolgens mee?
De Telegraaf dook eens in de cijfers van BridgeFund en de Accountant vatte de cijfers en conclusies samen. Best interessant eigenlijk, zowel voor degene die geld uitleent aan BridgeFund als voor degene die er geld wil lenen. Ik zag iemand in de reacties reageren met ‘Bubbeltje, bubbeltje aan de wand, wie is de eerste die valt door de mand’. Of dat ook gaat gebeuren zo? Ik weet het ook niet. Een interessant fenomeen is het wel. Net als cryptovaluta. En het steeds verder oprukken van het digitale betalingsverkeer.
Sinds het kerstarrest uit 2021 over Box3 heeft NL er de handen vol aan: welke methode gebruiken we voor het berekenen van de beste goedkoopste belastingheffing over het vermogen? En inderdaad: dat kan best een lastige rekensom zijn als er in Box3 meer zit dan alleen spaargeld. Over de jaren 2017-2024 moet dat rekenen en vooral aangeven nog op de complexe manier: aangeven via de oude methode en als de nieuwe methode voordeliger is, bezwaar maken tegen die aangifte. Vanaf 2025 mag moet je gelijk in je aangifte melden welke berekeningsmethode je wilt gebruiken.
En wat blijkt? Dat die oude methode zeker niet altijd de slechtste duurste is in 2025. Dat is overigens voor diverse andere jaren ook zo, dus in tegenstelling tot wat blijkbaar nogal wat mensen denken: nee, de nieuwe methode (OWR, Opgave Werkelijk Rendement) is niet altijd beter goedkoper. Met als kanttekening er ook nog bij: dat kan ook nog eens per jaar verschillen! Maar goed: voor 2025 is het in ieder geval wat makkelijker gemaakt om deze kwestie in een keer te tackelen, waar dan weer wel meer informatie voor nodig is omdat de rekenmethoden hele andere uitgangspunten hebben.
De Knab-bank onderzoekt sinds een paar jaar de stand van zaken op de kleine zelfstandigenmarkt en levert tegelijk het ‘uurtarievenboekje’ waarin je jezelf qua uurtarief kunt vergelijken met wat je concullega’s zeggen (!) dat ze rekenen aan hun klanten. Het verschil tussen vragen en krijgen is natuurlijk altijd wel een puntje in dit soort onderzoeken, maar ik zou zeggen: doe er je voordeel mee.
De uurtarieven stijgen weer, volgens het onderzoek, het gaat dus best weer redelijk goed in zelfstandigenland. Wat minder goed gaat zijn de regels vanuit de overheid en dan met name de regels die de schijnzelfstandigheid proberen in te perken, dat leidt allemaal tot onzekerheid bij opdrachtgevers.
Nog wel even wachten hoor, er zitten nogal wat haakjes en oogjes aan. Maar de regering gaat er hard aan werken die verzekering rond te krijgen, per wanneer die in moet gaan is nog niet helemaal duidelijk – vanwege die haakjes en oogjes. Het idee krijgt wel steeds meer vaste vorm.
De verzekering is verplicht voor zelfstandigen (dus niet voor ROW ‘ers en dga ’s in eigen B.V., AOW ‘ers vallen er ook niet onder), gaat uitkeren vanaf het derde jaar arbeidsongeschikt zijn (dus twee jaar wachttijd) en gaat aan premie 5,4% van de winst kosten met een maximum van € 171 (prijsniveau 2025) per maand, dus € 2.052 per jaar. De premie is fiscaal aftrekbaar, net als natuurlijk de uitkering fiscaal belast is. Uitvoerder: het UWV. De uitkering wordt maximaal (afhankelijk dus van de mate van arbeidsongeschiktheid) het minimumloon.
De eerste twee jaar moet de zelfstandigen dan dus wel zelf opvangen, via familie, eigen spaargeld, een eigen verzekering (zoals Broodfonds) of de gezamenlijke huishoudpot natuurlijk, indien aanwezig.
Volgende halte op dit traject: een verplichte oudedagsvoorziening.
De Belastingdienst is zo vriendelijk geweest om ons als belastingadviseurs en aanverwanten mee te nemen in de resultaten van de controlesteekproeven die ze op aangiften doen. Dan kunnen we zien of al dat gecontroleer ook iets oplevert en zo ja, hoeveel. Ik zou jullie graag mee laten kijken in al die cijfers (want die zijn natuurlijk best interessant), maar dat kan niet: de cijfers zijn niet openbaar.
Die steekproeven zijn natuurlijk niet helemaal willekeurig, zo gek zijn ze bij de Belastingdienst nou ook weer niet. Ze weten daar -met eeuwenlange ervaring- heel goed waar ze moeten zoeken naar belastingbetalers die er zo hun eigen fiscale regels op nahouden. De steekproeven richten zich dus met name op zaken die afwijken van de gebruikelijke paden: niet logische aftrekposten, inkomsten die wel zichtbaar zijn, maar niet in de aangifte van de geachte belastingplichtige e.d.
Bij de Inkomstenbelasting gingen die steekproeven in 2022-2023 over in totaal bijna 2,6 miljoen aangiften. Dan verwacht je (ik tenminste wel) dat dat met name ondernemers betrof, maar dat is dus niet zo: meer dan de helft van die steekproeven was juist bij niet ondernemers. Wel is het dan weer zo dat van al die steekproeven er bij 24% van de ondernemers correcties kwamen (wat in totaal ongeveer € 1,6 miljard opleverde), bij niet ondernemers was dat 6% (ongeveer € 0,5 miljard). En wat vinden onze vrienden van de Belastingdienst zou zoal? Het opvoeren van onzakelijke kosten spant de kroon: 43%. Het niet opgeven van (alle) omzet was een goede tweede met 36%, ook hoog scoorden: privégebruik (auto) en het (onterecht) claimen van de Zelfstandigenaftrek).
Bij de Omzetbelasting werd ruim € 1 miljard ‘gevonden’ bij in totaal zo ’n 24% van alle steekproeven, bij de Loonheffing ongeveer € 0,5 miljard (11% steekproef) en bij de Vennootschapsbelasting leverde 17% van de steekproeven een resultaat op voor in totaal zo ’n € 0,7 miljard.
Je weet het vast (of niet natuurlijk, bij deze dan): sinds medio 2008 is de Wet ter voorkoming van Witwaspraktijken en de Financiering van Terrorisme (WWFT) van kracht. Door die wet moeten allerlei instanties (waaronder ook ondergetekende) het handelen van hun klanten doorlichten op mogelijk strafbaar (of bijzonder afwijkend, ongebruikelijk) financieel gedrag, zeg maar: opsporingsambtenaar spelen zijn. Daar zijn bij banken, verzekeraars, notarissen, accountants, belastingadviseurs e.d. inmiddels tienduizenden mensen mee bezig en dat kost dus heel veel tijd en daarmee dus ook: geld.
De Algemene Rekenkamer heeft er onderzoek naar gedaan en wat blijkt: het kost dus bakken met geld (uiteraard doorberekend aan u als klant – alleen al banken geven er jaarlijks zo ’n 1,6 miljard extra aan uit) en het effect blijkt niet of nauwelijks meetbaar. Banken en dergelijke moeten wel: doen ze het niet (goed genoeg) dan krijgen ze torenhoge boetes. Dus als je je afvraagt: waarom is mijn bankrekening zo duur, dat komt dus echt niet alleen door de hebberigheid van de aandeelhouders, de managementlagen en consultants.
Laten we eens kijken of de regering met dit rapport iets gaat doen. Gokje? Lijkt me sterk.
Wat je er ook van mag vinden, over schenkingen (en erfenissen) moet belasting betaald worden: het erf- en schenkingsrecht. Naar goed Nederlands gebruik zijn er natuurlijk wel vrijstellingen en daar wordt (ook naar goed Nederlands gebruik) grif gebruik van gemaakt. Een van die vrijstellingen geldt voor schenkingen aan kinderen en die vrijstelling is per kind een kleine € 7.000 per jaar terwijl de vrijstelling voor anderen een kleine € 3.000 per jaar is. Verschil dus zo’n € 4.000, de extra vrijstelling.
Die extra vrijstelling bestaat al een ruime eeuw (1917) en ambtenaren van het ministerie van Financiën stellen voor daar nu een einde aan de maken onder het motto ‘niet meer van deze tijd’. Wat lees ik in dat plan? Blijkbaar wordt er per jaar zo ’n 183.000 exact keer gebruik gemaakt van die (extra) vrijstelling en zo ’n 50.000 keer wordt er meer geschonken, maar wordt van de extra vrijstelling wel gebruikt gemaakt. Dus – even rekenen – 233.000 keer per jaar maal zo ’n € 4.000 is een ruime € 900 miljoen aan (extra) schenkingen. Wat betalen we dan zoal over die schenkingen? Als ze niet al te groot zijn 10%, dus deze extra vrijstelling levert de overheid jaarlijks zo ’n € 90 miljoen minder inkomsten op aan belastingen.
Zo! Wie het kleine niet eert …..
En voor het geval je je dat nu afvraagt: inderdaad, die extra vrijstelling afschaffen scheelt de schenker per schenking dus € 400. Dat zal ons leren! Toch? Want wie (jaarlijks) € 4.000 kan missen kan geen € 400 extra missen? Of we maken er dan € 3.600 van + € 400 naar de fiscus?
Andere regering: andere ellende en ook weer andere kansen.
Jetten I gaat de regels voor het wel/niet zijn van (schijn-)zelfstandige aanpassen. Hoe precies weten we nog niet, maar het lijkt erop dat in de beoordeling het gewicht van hoe het er op de werkvloer precies aan toe gaat minder wordt en het gewicht van de keuze en situatie van de zelfstandige zwaarder gaat meewegen. Zo zal iemand die per se zelfstandige wil zijn eerder ook zelfstandige mogen zijn.
Een belangrijke reden voor deze aanpassing van beleid is het gegeven dat steeds meer bedrijven in de knel komen omdat ze noodzakelijk werk niet meer kunnen (laten) doen omdat de zelfstandigen die dat voorheen deden toch echt niet in loondienst willen.
Er komt een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets en die moeten samen met een minimum uurtarief (€ 38?) en een zelfstandige met de nodige eigen voorzieningen (arbeidsongeschiktheid en oudedag) gaan bepalen hoe het allemaal zit. Dit betekent dus nu ook dat de opgestarte strengere controles weer zijn ‘afgeschaald’ in afwachting van de nieuwe regels, het ‘moratorium’ is dus feitelijk weer terug onder een andere naam.
De wet DBA, waar al dit gedoe mee begon, werd op 01 mei 2016 ingevoerd en we gaan dus binnenkort het tweede lustrum ‘vieren’ van de pogingen van de overheid om dit beest in een hok te krijgen, met alle onzekerheden en onduidelijkheden van dien. Mooi gewerkt pik!
Vorige week is de nieuwe regeringsploeg geïnstalleerd, (min of meer) ongeschonden door de 2e kamer gekomen en dus kunnen ze aan de slag. Wat zijn ze allemaal van plan dan? Wie een korte samenvatting voor het fiscale en financiële gebied wel handig vindt om door te nemen, uit te knippen en in te lijsten: hier is zo ’n samenvatting.
Voor de echt geschiedkundigen onder ons: uitknippen en vooral bewaren en na een jaartje of vier eens kijken wat er van terecht is gekomen?